Project in de kijker: metamorfose van de kapel van de jeugdinstelling ‘De Zande’ in Ruiselede (Open Oproep 1401)

compilatie van afbeeldingen uit de visiepresentatie van het bureau Hootsman architectenbureau

Onlangs werd de opdracht voor de herbestemming van de beschermde kapel van de jeugdinstelling ‘De Zande’ in Ruiselede toegewezen aan Hootsmans architectuurbureau. Het bekroonde project lijkt op het eerste zicht heel radicaal, maar geeft in feite blijk van grote vanzelfsprekendheid . De Vlaams Bouwmeester en zijn team zijn bijzonder verheugd om vast te stellen dat een zo uitzonderlijk project binnen de procedure van de Open Oproep tot stand kan komen én door alle betrokkenen gedragen wordt. We zijn de opdrachtgever, de Afdeling Gemeenschapsinstellingen voor Bijzondere Jeugdbijstand van het Agentschap Jongerenwelzijn van de Vlaamse overheid, maar ook de directie en leerkrachten van de instelling ‘De Zande’, en de betrokken ambtenaren van onroerend erfgoed dankbaar.en erkentelijk. We willen hen hiermee van harte feliciteren met hun keuze en kijken vol verwachting uit naar de toekomstige samenwerking met Hootsmans archiecten.

 

luchtfoto domein De Zande

 

De geschiedenis van de Gemeenschapsinstelling voor Bijzondere Jeugdbijstand ‘De Zande’ gaat terug tot 1849. Toen werd aan de rand van Ruiselede, middenin de polders, een rijksinstelling voor landlopers, wezen en verwaarloosde jongeren opgericht. Tot het strak geordend geheel van gebouwen behoort ook een beschermde kapel. Sinds de opheffing van de religieuze functie van dit gebouw in 1974, is deze ruimte voornamelijk als opslagplaats gebruikt. De Open Oproep heeft als doel de kapel om te vormen tot een schoolgebouw met een twaalftal kleine klaslokalen voor de lessen algemene vorming.

Deze opgave stelt de ontwerpers voor een dilemma. Om klaslokalen in te richten zullen ze moeten raken aan het interieur van de kapel. Tegelijk wil de opdrachtgever dat de monumentale binnenruimte van de kapel ervaarbaar blijft voor elke bezoeker en gebruiker.

 

grondplan uit de visie van Hootsmans Architecten

 

 

Het is de verdienste van de Amsterdamse architect Rob Hootsmans dat hij dit dilemma niet probeert te omzeilen, maar juist tot de kern van zijn project maakt. Hij kiest ervoor om de onvermijdelijke fragmentatie van het interieur van de kapel zo ver door te drijven dat er nieuwe kwaliteiten en betekenissen ontstaan. Met lichte, ruimtehoge wanden deelt Hootsmans de volledige ruimte van het schip van de kapel, en een deel van de zijbeuken, op in klaslokalen. Enkel langs de buitenmuren wordt een smalle zone vrijgehouden die als rondgang en ontsluiting dienst doet. Vervolgens voorziet hij de nieuwe scheidingswanden van perforaties. Deze ‘gaten in de emmentaler’ lijken willekeurig, maar worden bepaald door de stand van de zon en door mogelijke zichten vanuit de rondgang op fragmenten van het interieur van de kapel. Met deze uitsnijdingen speelt Hootsmans in op de menselijke capaciteit om een onvolledige weergave mentaal te reconstrueren. Het geheel van de binnenruimte van de kapel blijft dus ervaarbaar als subjectief beeld.

Voor meer informatie over Open Oproep 1401, kan je hier doorklikken naar de projectpagina in onze databank.

 

compilatie van de renderings uit de visie van Hootsmans Architecten